Lymfoedeem
Lymfoedeem is een ophoping van vocht die ontstaat wanneer het lymfestelsel het vocht niet voldoende kan afvoeren. Dit kan leiden tot zwelling, een zwaar of gespannen gevoel en veranderingen in het weefsel.
Lymfoedeem kan verschillende oorzaken hebben. Het kan bijvoorbeeld ontstaan na een operatie, het verwijderen van lymfeklieren, bestraling of een andere medische behandeling. Soms is lymfoedeem al vanaf jonge leeftijd aanwezig.
In deze kennisbank leest u meer over lymfoedeem, de verschillende vormen, de eerste signalen, behandeling en wat u zelf kunt doen om klachten zo goed mogelijk onder controle te houden.
Heeft u vragen over een zwelling of vermoedt u dat u lymfoedeem heeft? Bij Gouden Lichaam in Haarlem wordt gekeken naar uw persoonlijke situatie en naar een behandeling die daarbij past.
Bekijk ook:
- Oncologische revalidatie - beweegprogramma's
- Fascia- en littekenbehandeling
Lymfoedeem begrijpen
2. Lymfoedeem herkennen: de eerste signalen
5. Veelgestelde vragen over lymfoedeem
-----------------------------
Lymfoedeem is een ophoping van vocht in het lichaamsweefsel doordat het lymfestelsel het vocht niet voldoende kan afvoeren.
Het kan bijvoorbeeld ontstaan in een arm, been, hand of voet. Ook andere lichaamsdelen kunnen worden aangedaan.
Hoe ontstaat lymfoedeem?
Het lymfestelsel speelt een belangrijke rol bij het afvoeren van vocht uit het weefsel. Wanneer dit systeem beschadigd is of minder goed werkt, kan vocht zich ophopen.
Lymfoedeem kan aangeboren zijn, maar kan ook later ontstaan. Bijvoorbeeld na een operatie, het verwijderen van lymfeklieren of bestraling.
Welke klachten kunt u krijgen?
Lymfoedeem kan zorgen voor:
- zwelling;
- een zwaar of gespannen gevoel;
- een strakke huid;
- vermindering van bewegingsvrijheid;
- vermoeidheid van een arm of been;
- veranderingen in het weefsel;
- soms pijn of een onaangenaam gevoel.
De klachten verschillen per persoon.
Kan lymfoedeem behandeld worden?
Lymfoedeem vraagt om een persoonlijke aanpak. Afhankelijk van de situatie kan de behandeling bestaan uit manuele lymfedrainage, compressie, beweging, huidverzorging en praktische begeleiding.
Bij Gouden Lichaam wordt tijdens een intake gekeken naar uw klachten, medische achtergrond en persoonlijke doelen.
Bekijk ook:
→ Oedeemtherapie
→ Manuele lymfedrainage
----------------------------
2. Lymfoedeem herkennen: de eerste signalen
Lymfoedeem begint niet bij iedereen op dezelfde manier. Soms ontstaat er duidelijk zichtbare zwelling, terwijl andere mensen vooral een zwaar, strak of gespannen gevoel ervaren.
Mogelijke signalen
Let bijvoorbeeld op:
- een arm of been dat dikker wordt;
- een ring, horloge of kleding die strakker zit;
- een zwaar gevoel;
- spanning van de huid;
- verschil in omvang tussen beide lichaamshelften;
- minder bewegingsvrijheid;
- zwelling die gedurende de dag verandert.
Na een operatie, bestraling of behandeling waarbij lymfeklieren betrokken zijn geweest, is het extra belangrijk om veranderingen in de gaten te houden.
Wanneer hulp zoeken?
Aanhoudende of toenemende zwelling verdient aandacht. Hoe eerder duidelijk is wat er aan de hand is, hoe beter u samen kunt kijken naar een passende aanpak.
Bij Gouden Lichaam Haarlem kunt u uw klachten laten beoordelen en bespreken welke begeleiding passend kan zijn.
Bekijk ook:
→ Oedeemtherapie
→ Manuele lymfedrainage
→ Contact
-----------------------------
Primair lymfoedeem ontstaat door een aangeboren of genetische afwijking in de aanleg of werking van het lymfestelsel.
De klachten kunnen al op jonge leeftijd ontstaan, maar soms worden ze pas later zichtbaar.
Welke klachten kunnen ontstaan?
Primair lymfoedeem kan leiden tot zwelling van bijvoorbeeld een been, arm, hand of voet. Het lichaamsdeel kan zwaar of gespannen aanvoelen.
De ernst en het verloop verschillen per persoon.
Behandeling
De behandeling is gericht op het verminderen en beheersen van klachten en het ondersteunen van de lymfeafvoer.
Afhankelijk van uw situatie kan begeleiding bestaan uit beweging, huidverzorging, compressie en manuele lymfedrainage.
Bij Gouden Lichaam wordt gekeken naar uw persoonlijke situatie en naar wat u nodig heeft in het dagelijks leven.
----------------------------=
Secundair lymfoedeem ontstaat doordat het lymfestelsel in de loop van het leven beschadigd of overbelast raakt.
Een veel voorkomende oorzaak is een medische behandeling waarbij lymfeklieren of lymfebanen zijn beschadigd of verwijderd. Ook bestraling kan invloed hebben op het lymfestelsel.
Wanneer kan secundair lymfoedeem ontstaan?
Bijvoorbeeld:
- na een operatie;
- na het verwijderen van lymfeklieren;
- na bestraling;
- na een behandeling voor kanker;
- na beschadiging van het lymfestelsel.
De zwelling kan direct ontstaan, maar soms ook pas maanden of jaren later zichtbaar worden.
Wat kunt u doen?
Bij aanhoudende zwelling is het verstandig om de klachten te laten beoordelen.
Een persoonlijke behandeling kan bestaan uit verschillende onderdelen, afhankelijk van de oorzaak en de klachten.
-----------------------------
5. Veelgestelde vragen over lymfoedeem
Wat is lymfoedeem?
Lymfoedeem is een ophoping van vocht in het weefsel doordat het lymfestelsel het vocht niet voldoende kan afvoeren.
Kan lymfoedeem ontstaan na kanker?
Ja. Na een operatie, het verwijderen van lymfeklieren of bestraling kan het lymfestelsel beschadigd raken.
Kan lymfoedeem verdwijnen?
Dat verschilt per persoon en hangt af van de oorzaak en ernst. Bij langdurig lymfoedeem is het vaak belangrijk om de klachten goed onder controle te houden.
Kan ik bewegen met lymfoedeem?
Bewegen is in veel situaties juist belangrijk. Welke beweging passend is, hangt af van uw situatie en belastbaarheid.
Helpt manuele lymfedrainage?
Manuele lymfedrainage kan onderdeel zijn van een behandeling bij lymfoedeem. Of deze behandeling bij u passend is, wordt persoonlijk beoordeeld.
Wanneer moet ik hulp zoeken?
Bij aanhoudende, toenemende of nieuwe zwelling is het verstandig om uw klachten te laten beoordelen.
Bekijk ook:
→ Manuele lymfedrainage
→ Oedeemtherapie
→ Contact
Lymfoedeem na een behandeling of operatie
-----------------------------
Na een operatie kan tijdelijk zwelling ontstaan. Meestal maakt dit onderdeel uit van het normale herstel. Soms blijft vocht zich echter ophopen doordat het lymfestelsel minder goed functioneert.
Dit kan vooral voorkomen wanneer tijdens een operatie lymfeklieren of lymfebanen zijn betrokken.
Welke klachten kunt u merken?
U kunt bijvoorbeeld last krijgen van:
- aanhoudende zwelling;
- een zwaar of gespannen gevoel;
- minder bewegingsvrijheid;
- een strakke huid;
- verschil in omvang tussen beide lichaamshelften.
Wanneer hulp zoeken?
Wanneer zwelling blijft bestaan, toeneemt of u belemmert in uw dagelijks leven, is het verstandig om dit te bespreken met uw arts of therapeut.
Bij Gouden Lichaam kan worden gekeken welke begeleiding passend is.
Bekijk ook:
→ Oedeemtherapie
→ Fasciatherapie en littekenbehandeling
→ Manuele lymfedrainage
-----------------------------
Bestraling kan veranderingen veroorzaken in het behandelde weefsel en invloed hebben op de werking van het lymfestelsel.
Daardoor kan bij sommige mensen lymfoedeem ontstaan. Dit hoeft niet direct na de behandeling merkbaar te zijn.
Welke klachten kunnen ontstaan?
Mogelijke klachten zijn:
- zwelling;
- een zwaar of gespannen gevoel;
- veranderingen in de huid;
- bewegingsbeperkingen;
- een trekkend gevoel in het behandelde gebied.
Persoonlijke begeleiding
Na een kankerbehandeling kan het lichaam tijd nodig hebben om te herstellen. Wanneer u last krijgt van zwelling of bewegingsbeperkingen, kan een persoonlijke beoordeling helpen om te bepalen wat passend is.
-----------------------------
Na een behandeling voor borstkanker kan het lymfestelsel veranderen. Vooral wanneer lymfeklieren zijn verwijderd of wanneer bestraling heeft plaatsgevonden, kan de afvoer van vocht minder goed verlopen.
Hierdoor kan lymfoedeem ontstaan in de arm, hand, borst of het gebied rond de oksel.
Welke signalen zijn belangrijk?
Let bijvoorbeeld op:
- zwelling van arm of hand;
- een zwaar gevoel;
- spanning in de huid;
- een strakker horloge of kleding;
- vermindering van de bewegingsvrijheid;
- een verandering in het behandelde gebied.
Begeleiding na borstkanker
Lichamelijk herstel na borstkanker kan uit verschillende onderdelen bestaan. Naast oedeem kunnen littekens, spanning, vermoeidheid en bewegingsbeperkingen een rol spelen.
Bij Gouden Lichaam kunnen deze klachten binnen een persoonlijke begeleiding worden bekeken.
Bekijk ook:
→ Oncologische revalidatie
→ Manuele lymfedrainage
→ Fasciatherapie en littekenbehandeling
----------------------------
Lymfoedeem aan de arm kan ontstaan wanneer het lymfestelsel het vocht uit de arm niet voldoende kan afvoeren.
Dit kan bijvoorbeeld voorkomen na een behandeling voor borstkanker.
Mogelijke klachten
U kunt merken dat:
- uw arm of hand dikker wordt;
- een ring of horloge strakker zit;
- uw arm zwaar aanvoelt;
- de huid gespannen is;
- bewegen moeilijker wordt.
Soms zijn de veranderingen in het begin heel subtiel.
Wat kunt u doen?
Het is belangrijk om veranderingen niet te negeren. Een persoonlijke beoordeling kan duidelijk maken wat er speelt en welke behandeling passend is.
----------------------------
Lymfoedeem aan het been ontstaat wanneer vocht minder goed via het lymfestelsel kan worden afgevoerd.
Het been kan dikker worden en zwaar of gespannen aanvoelen.
Welke klachten kunnen ontstaan?
Veel voorkomende klachten zijn:
- zwelling van voet, enkel of been;
- een zwaar gevoel;
- spanning van de huid;
- verschil tussen beide benen;
- moeite met bewegen;
- vermoeidheid van het been.
Behandeling
De behandeling wordt afgestemd op de oorzaak en ernst van het lymfoedeem.
Mogelijke onderdelen zijn beweging, compressie, huidverzorging en manuele lymfedrainage.
Bekijk ook:
→ Oedeemtherapie
→ Manuele lymfedrainage
-----------------------------
Lymfoedeem kan ook voorkomen in het hoofd-halsgebied. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan na een operatie of bestraling vanwege kanker.
Door een verminderde afvoer van lymfevocht kan zwelling ontstaan.
Welke klachten kunt u ervaren?
De klachten kunnen per persoon verschillen. Er kan sprake zijn van:
- zichtbare zwelling;
- een gespannen gevoel;
- veranderingen in het weefsel;
- een zwaar of vol gevoel;
- beperkingen in bewegen.
Klachten in het hoofd-halsgebied kunnen ingrijpend zijn. Daarom is een zorgvuldige en persoonlijke beoordeling belangrijk.
Bij klachten na een kankerbehandeling kan de begeleiding onderdeel zijn van een breder herstelproces.
Klachten, behandeling en leven met lymfoedeem
1. Een zwaar gevoel bij lymfoedeem
2. Fibrose (verklevingen) bij lymfoedeem
3. Manuele lymfedrainage bij lymfoedeem
5. Huidverzorging bij lymfoedeem
-----------------------------
1. Een zwaar gevoel bij lymfoedeem
Een arm of been met lymfoedeem kan zwaar, gespannen of vermoeid aanvoelen.
Dit kan invloed hebben op bewegen, werken en dagelijkse activiteiten.
Waarom voelt een lichaamsdeel zwaar?
Wanneer vocht zich ophoopt in het weefsel kan dit een gevoel van spanning geven. Ook veranderingen in het weefsel kunnen bijdragen aan ongemak.
Wat kunt u doen?
Beweging die past bij uw mogelijkheden kan belangrijk zijn. Ook kunnen huidverzorging, compressie en een passende behandeling onderdeel zijn van de begeleiding.
Heeft u steeds meer last van een zwaar of gespannen lichaamsdeel? Laat dan beoordelen waardoor de klachten ontstaan.
Bekijk ook:
→ Oedeemtherapie
→ Manuele lymfedrainage
-----------------------------
2. Fibrose (verklevingen) bij lymfoedeem
Bij langdurig lymfoedeem kunnen veranderingen ontstaan in het weefsel. Het weefsel kan steviger en minder soepel worden. Dit wordt onder andere aangeduid als fibrose.
Wat merkt u?
Een lichaamsdeel kan harder of stugger aanvoelen. De huid en het onderliggende weefsel kunnen minder soepel worden en bewegen kan daardoor moeilijker worden.
Waarom is begeleiding belangrijk?
Wanneer weefsel verandert, is het belangrijk om niet alleen naar de zichtbare zwelling te kijken. De conditie van de huid, het weefsel, de bewegingsvrijheid en uw dagelijkse activiteiten spelen allemaal een rol.
Een persoonlijke beoordeling helpt om te bepalen welke behandeling passend is.
-----------------------------
3. Manuele lymfedrainage bij lymfoedeem
Manuele lymfedrainage is een zachte behandeltechniek waarbij met rustige en ritmische bewegingen wordt gewerkt om het lymfestelsel te ondersteunen.
Bij lymfoedeem kan manuele lymfedrainage onderdeel zijn van een bredere behandeling.
Wat gebeurt er tijdens de behandeling?
De behandeling wordt aangepast aan uw klachten, medische achtergrond en persoonlijke situatie.
Er wordt niet alleen gekeken naar de zichtbare zwelling, maar ook naar het omliggende weefsel, de huid, uw bewegingsmogelijkheden en uw dagelijkse activiteiten.
Manuele lymfedrainage kan worden gecombineerd met andere onderdelen van oedeemtherapie.
Wilt u weten of deze behandeling bij u past? Tijdens een intake wordt uw situatie besproken.
Bekijk ook:
- Manuele lymfedrainage in Haarlem
-----------------------------
Compressie kan een belangrijk onderdeel zijn van de behandeling van lymfoedeem. Door druk op het aangedane lichaamsdeel kan het vocht beter onder controle worden gehouden.
Welke vormen van compressie zijn er?
Afhankelijk van de situatie kan bijvoorbeeld worden gewerkt met zwachtels of therapeutische elastische kousen.
Welke vorm geschikt is, hangt af van de plaats en ernst van het lymfoedeem en van uw persoonlijke situatie.
Waarom is de juiste begeleiding belangrijk?
Compressie moet goed aansluiten en passen bij uw klachten en dagelijks leven.
Tijdens een behandeling wordt daarom niet alleen gekeken naar de zwelling, maar ook naar wat voor u praktisch haalbaar is.
-----------------------------
5. Huidverzorging bij lymfoedeem
Bij lymfoedeem is aandacht voor de huid belangrijk. Een gezwollen lichaamsdeel kan gevoeliger zijn en wondjes of irritaties kunnen vervelend zijn.
Waar kunt u op letten?
Probeer de huid goed te verzorgen en let op:
- wondjes;
- kloofjes;
- roodheid;
- irritatie;
- droge huid;
- veranderingen die u niet vertrouwt.
Gebruik verzorgingsproducten die bij uw huid passen en voorkom onnodige beschadiging van de huid.
Bij een wond, duidelijke roodheid, warmte of andere nieuwe klachten is het belangrijk om tijdig medisch advies in te winnen.
Bekijk ook:
→ Oedeemtherapie
→ Contact
-----------------------------
Wanneer u lymfoedeem heeft, kan het verleidelijk zijn om minder te bewegen uit angst voor meer zwelling of klachten. Toch is passende beweging belangrijk voor het dagelijks functioneren.
Begin rustig
Welke beweging geschikt is, verschilt per persoon. Het is belangrijk om rekening te houden met uw conditie, klachten en belastbaarheid.
U kunt bijvoorbeeld beginnen met wandelen, rustig bewegen of oefeningen die u van uw therapeut heeft gekregen.
Luister naar uw lichaam
Meer bewegen betekent niet automatisch beter. Het gaat om een goede balans tussen inspanning en herstel.
Wanneer u na inspanning duidelijk meer klachten krijgt, kan het verstandig zijn om de belasting aan te passen.
Bij Gouden Lichaam kan beweging onderdeel zijn van een persoonlijke begeleiding.
Bekijk ook:
→ Oncologische revalidatie
-----------------------------
Lymfoedeem betekent niet automatisch dat u moet stoppen met sporten.
Beweging kan juist een belangrijk onderdeel zijn van een gezonde en actieve leefstijl. Wel is het belangrijk om de belasting af te stemmen op uw eigen mogelijkheden.
Bouw rustig op
Wanneer u langere tijd weinig heeft kunnen bewegen, is het verstandig om rustig te beginnen.
Let op hoe uw lichaam reageert tijdens en na het sporten. Bij duidelijke toename van zwelling, pijn of andere klachten kan het nodig zijn om de belasting aan te passen.
Persoonlijke begeleiding
Zeker na een operatie, kankerbehandeling of langere periode van inactiviteit kan het prettig zijn om samen te kijken naar een passende opbouw.
Bij Gouden Lichaam kan bewegen onderdeel zijn van de begeleiding bij herstel en lymfoedeem.
-----------------------------
Lymfoedeem kan invloed hebben op meer dan alleen uw lichaamsomvang. Een zwaar gevoel, spanning, vermoeidheid of bewegingsbeperkingen kunnen invloed hebben op werk, sport en dagelijkse activiteiten.
Daarom gaat goede begeleiding niet alleen over het verminderen van zwelling. Het gaat ook om leren omgaan met de klachten en kijken naar wat voor u belangrijk is.
Wat kan helpen?
Een aantal onderdelen kunnen belangrijk zijn:
- regelmatig bewegen;
- aandacht voor de huid;
- passende compressie;
- voldoende afwisseling tussen inspanning en rust;
- leren herkennen wanneer klachten toenemen;
- ondersteuning zoeken wanneer u ergens tegenaan loopt.
U hoeft het niet alleen uit te zoeken
Iedere situatie is anders. Wat voor de ene persoon goed werkt, hoeft voor een ander niet passend te zijn.
Bij Gouden Lichaam wordt daarom gekeken naar uw persoonlijke situatie, doelen en dagelijks leven.
Bekijk ook:
→ Oedeemtherapie
→ Werkwijze
→ Oncologische revalidatie
→ Contact